FTR Nedir?



Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon uzmanlık alanı

“Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon (FTR) özürlülük deneyimi yaşayan veya yaşaması muhtemel olan bireylerin çevre ile etkileşim içinde en uygun fonksiyon görmelerini sağlamayı ve sürdürmeyi mümkün kılmayı hedefleyen tıpta uzmanlık alanıdır”.
FTR akut hastane bakımından topluma kadar uzanan stratejileri uygulayan, bu yönüyle sadece tanı ve tedaviyle ilgilenen diğer tıpta uzmanlık alanlarından farklı çok özel ve benzersiz bir tıpta uzmanlık alanıdır.


Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon uzmanlarının yetkinlik alanları:
  • Tanıyı belirlemek amacıyla tıbbi değerlendirme
  • Fonksiyonel kapasite ve değişim yeteneğini değerlendirme
  • Aktivite ve katılım ve aynı zamanda bağlamsal faktörleri değerlendirme
  • Rehabilitasyon planının oluşturulması
  • Medikal ve fiziksel tedaviler hakkında bilgi, deneyim ve uygulama
  • Sonuç değerlendirme ve ölçüm
  • Komplikasyonların önlenmesi ve tedavisi
  • Hastalık/sağlık durumunun gidişatının ve rehabilitasyon sonuçlarının belirlenmesi
  • Rehabilitasyon teknolojileri hakkında bilgi
  • Takım dinamikleri ve liderlik becerileri
  • Eğitim becerileri
  • Özürlülük hakkında sosyal sistem ve mevzuat bilgisi

Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon uzmanlarının uygulama alanları:

1- Medikal işlemler
  • Vücut yapılarını ve/veya fonksiyonu iyileştirmek ve restore etmeyi amaçlayan ilaçlar (örnek olarak ağrı tedavisi, inflamasyon tedavisi, kas tonusunun düzeltilmesi, bilişsel fonksiyonların iyileştirmesi, fiziksel performansın artırılması)
  • Enjeksiyonları ve ilaç uygulanışının farklı yollarını da içeren pratik uygulamalar
  • Girişimlerin değerlendirilmesi ve gözden geçirilmesi
  • Prognozun belirlenmesi
2- Fizik tedaviler   
  • Geri dönüşümü olan tutuk eklemlere ve ilişkili yumuşak doku disfonksiyonlarına manuel tedavi teknikleri
  • Kinezyoterapi (hareket tedavisi) ve egzersiz tedavisi
  • Elektroterapi (elektrik akımları kullanılarak yapılan tedaviler)
  • Ultrason, sıcak ve soğuk uygulamalar, fototerapi (örn. Lazer tedavisi), hidroterapi ve balneoterapi (kaplıca tedavisi), diatermi (derin ısıtıcılar), masaj tedavisi ve lenfatik tedaviyi ( manuel lenfatik drenaj) içeren diğer tedaviler
3- İş uğraşı tedavisi
  • Günlük yaşam aktiviteleri ve meslek gibi aktiviteleri analiz etmek ve bozulan vücut yapılarını desteklemek (atel kullanımı gibi)
  • Hastaya günlük yaşam aktivitelerindeki engelleri aşabilmesi için becerilerin öğretilmesi (örn. özel aktiviteleri ayarlamak)
  • Bozulan fonksiyonu ve bilişsel aktiviteleri eğitmek
  • Motivasyonu artırmak

4- Kompleks özel rehabilitasyon programları dahilinde konuşma terapisi ve dil tedavileri

5- Disfaji (yutma bozuklukları) tedavisi

6- Nörofizyolojik girişimler

7- Özürlülük ekipmanı, yardımcı teknoloji, protezler, ortezler, teknik destekler ve yardımcılar

8- Hasta eğitimi


Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon uzmanlarının tedavi ettiği hastalıklar:

Ağrılı durumlar
  • Artritler
  • Kas iskelet ağrıları (boyun ve bel ağrıları)
  • Fibromiyalji, miyofasyal ağrı sendromu ve kronik ağrı sendromu
Yaralanmalar
  • Omurilik yaralanmaları
  • Travmatik beyin hasarı
  • Spor yaralanmaları
  • İşe bağlı yaralanmalar

Diğer rehabilitasyon gerektiren durumlar
  • Amputasyonlar
  • İnme
  • Kanser rehabilitasyonu
  • Kardiyak rehabilitasyon
  • Pediatrik rehabilitasyon
  • Geriatrik rehabilitasyon

Diğer Hastalıklar
  • Osteoporoz
  • Post-polio sendromu
  • Multip skleroz
  • Romatizmal hastalıklar

Kaynaklar:
  1. Gutenbrunner C, Ward AB, Chamberlain MA. White book on Physical and Rehabilitation Medicine in Europe. J Rehabil Med. 2007;(45 Suppl):6-47.
  2. Stucki G, Melvin J.The International Classification of Functioning, Disability and Health: a unifying model for the conceptual description of physical and rehabilitation medicine.J Rehabil Med 2007;39(4):286-92.
  3. American Academy of Physical Medicine & Rehabilitation (AAPMR). Conditions & Treatment. http://www.aapmr.org/condtreat.htm.
  4. Özcan O. Özerk Bir Uzmanlık Olarak FTR ve FTR Uzmanının Rolü. In: Beyazova M, Gökçe-Kutsal Y (eds). Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon. Güneş Kitabevi, Ankara, 2000;12-7.